مناطق آزاد
موضوعات داغ

تراژدی تغییرات قانون در مناطق آزاد!

فریال مستوفی، کارآفرین و رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی تهران، در گفتگوی اختصاصی با هفته نامه تجارت جهانی از تاثیر منفی سریال تغییرات قانون در مناطق آزاد کشور می گوید؛

تجارت جهانی: یکی از مهمترین چالش های مهم مربوط مناطق آزاد کشور در یک دهه کنونی، تغییر قوانین ، مقـــــــــــــــــررات و آیین نامه های است. از آنجا که یکی از معیارهای اساسی سرمایه گذار خارجی، ثبات و احساس امنیت اقتصادی در کشوریست که در آن سرمایه گذاری می کنند ، این تغییرات بعضا مزیت ها و برتری های اقتصادی مربوط به مناطق آزاد را به چالش می کشد. یکی از اقداماتی که می تواند در راستای بهبود شرایط تقنینی مناطق آزاد انجام گیرد، انطباق مناطق آزاد با قوانین و سیاست های بازار جهانی و کوشش برای حفظ ارتباط با این بازارها است که مناطق آزاد را آماده می کند برای حضور در بازارهای جهانی ، حضور یابند. تجارت جهانی برای بررسی چالش های پیش روی مناطق آزاد در بخش قانون گذاری و صدور بخش نامه ها با فریال مستوفی، رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی تهران، گفتگویی داشته که در ادامه از نظر می گذرد. مستوفی تنها زن ایرانی است که مالکیت بزرگ‌ترین معدن ایران را دارد. او فارغ التحصیل رشته اقتصاد است و رهبری چندین شرکت را در ایران و خارج از کشور به عهده دارد.

چرا مناطق آزاد ایران به گفته بسیاری از کارشناسان، سر از بی راهه در آورده اند و در مسیر برنامه ریزی شده، قرار ندارند؟

منظور از دست نیافتن به اهداف پیش بینی شده این است که وقتی اهداف آرمانی و غیر قابل دسترس تعیین می شوند بدون اینکه به شرایط و وضعیت موجود مناطق آزاد، توجه شود، همه چیز در حد شعار باقی می ماند.باید توجه داشت که مادامی که زیرساخت های مناطق آزاد فراهم و آماده نباشد، تحقق اهداف در حد نوشته های روی کاغذ هستند. همان طور که گفتم، برای اینکه مناطق آزاد به اهداف و ماموریت های تعیین شده برسند در ابتدا لازم و ضروری است که بسترها و زیرساخت های این مناطق مهیا گردد که متاسفانه به این موضوع اساسی، توجه نشده و برنامه های عملیاتی هم برای تحقق این زیرساخت ها وجود ندارد.
از جمله مهمترین چالش های عمده مربوط به مناطق آزاد، تغییر شرایط و مقررات و آیین نامه های دولت است ؛ از آنجا که یکی از معیارهای مهم تصمیم گیری سرمایه گذار خارجی، ثبات و احساس امنیت اقتصادی در کشوریست که در آن سرمایه گذاری می کند لذا این تغییرات، مزیت ها و برتری های اقتصادی مربوط به مناطق آزاد را به چالش می کشد. یکی از اقداماتی که می تواند در راستای بهبود شرایط مناطق آزاد انجام شود، انطباق مناطق آزاد با قوانین و سیاست های بازار جهانی و کوشش برای حفظ ارتباط با این بازارها است.

به نظر شما، شرایط انعقاد قراردادهای اقتصادی در مناطق آزاد برای بهبود، چه تغییراتی را باید تجربه کنند؟

از آن جایی که رشد و توسعه هرکشوری به سطح توسعه فنی و علمی آن وابسته است، بنابراین اهمیت موضوع سرمایه گذاری خارجی ها در مناطق آزاد و تلاش برای رفع موانع حقوقی از مهمترین موارد در راستای بهبود وضعیت سرمایه گذاری در مناطق آزاد محسوب می شود. بدیهی است که آشنایی با فنون مذاکره و تدوین یک قرارداد برد- برد میتواند به توسعه و پایداری روابط دو جانبه اقتصادی بیانجامد و لذا داشتن مهارت کافی در تدوین حقوقی قراردادها از این حیث ، حائز اهمیت است.

با چه نگاهی باید برای قراردادها ، چارچوب گذاری کرد؟

مسلما شرایط هر قرارداد به عوامل مختلفی بستگی دارد و از قراردادی به قرارداد دیگر بسته به موضوع، قدرت چانه زنی و سایر عوامل متفاوت می شود ولی آنچه در تمامی قراردادها لازم است تا رعایت شود یک رابطه برد- برد است . تنها در صورت وجود یک قرارداد دوسویه است که اعتماد متقابل شکل گرفته و منافع مشترک قابل تصور و تحقق است.
سرمایه گذاران خارجی با در نظر گرفتن عوامل مختلفی که یکی از مهمترین آنها، حمایت قضایی و قانونی است مبادرت به سرمایه گذاری در سایر کشورها می نمایند به عبارت دیگر سرمایه گذاری خارجی ها در مناطق آزاد مستلزم اطمینان بخشی به آنان در خصوص ثبات فضای کسب و کار و اطمینان از حفظ ارزش سرمایه گذاری خود در محیط با ثبات حقوقی و قانونی است.

هشت منطقه آزاد تجاری در طول سی سال اخیر مشغول به فعالیت بوده اند و هفت منطقه دیگر نیز فعالیت خود را شروع کرده اند؛ اساسا چگونه می توان علاوه بر هم افزایی بین مناطق قدیم و جدید، هر منطقه را بصورت تخصصی دریک زمینه تولیدی، فعال کرد؟

استراتژی های جدید، ضرورت های حضور مناطق آزاد در جایگاه مناسب مربوط به بازارهای بین المللی، نمایان می کند. این مناطق باید در تعیین نوع فعایت ها و ماموریت هایشان مطابق با آنچه مناطق آزاد موفق در دنیا در پیش گرفته شده، عمل کنند. باید و با الگو برداری از آنها، استراتژی های توسعه ای خود را سامان دهند و بر اساس برنامه ای منطقی و عملگرا پیش بروند . همچنین باید با تعیین سیاست های درست و با توجه به پتانسیل های خاص هر منطقه قابلیت رقابت ایجاد کنند تا بتوانند با حضور در بازارهای جهانی سهمی از اهداف های خود را محقق کنند.

با توجه به پیوستن ایران به اتحادیه اوراسیا، نقش مناطق آزادی چون چابهار، انزلی و ارس را در این زمینه چگونه ارزیابی می کند؟

در هر کدام از مناطق آزاد، مزیت ها و برتری هایی وجود دارد که خود انگیزه ای مستقل برای جذب سرمایه ها شناخته میشود. این برتری ها که ممکن است برتری تکنولوژی. برتری طبیعی، برتری جغرافیایی باشند با مزیت های قانونی، حقوقی، سیاسی و فرهنگی نیز عجین می شوند. هر کدام به نوبه خود، جاذبه ای برای سرمایه گذاران خارجی فراهم می کنند و فرآیند ورود سرمایه خارجی را تسهیل می نمایند.
این مناطق می توانند زمینه ای برای توسعه صادرات محصولات کشور در بازارهای همسایه ایجاد کنند. به علاوه گسترش رقابت بین واحدهای تولیدی خارجی و داخلی منجر به بروز خلاقیت ها و ابداعات در بین نیروهای متخصص داخلی خواهد شد.

هر از گاهی، پیشنهاد وضع مالیات اعم از مالیات بر ارزش افزوده و موارد دیگر در مناطق آزاد مطرح می شود؛ به نظر شما، عدم ثبات قوانین در مناطق آزاد به دلسردی و کم رغبتی سرمایه گذاران داخلی و خارجی، منجر نمی شود؟

سرمایه گذاران خارجی همواره بر اساس فاکتورهای معینی تصمیم گیری می کنند. یکی از اصلی ترین پارامترها، وضعیت محیط حقوقی و امنیت سرمایه گذاریست . لذا عدم وجود امنیت کافی یا قانونی، سیاسی، اقتصادی اجتماعی برای سرمایه های خارجی یکی از مهمترین چالشهایی است که با آن رو به رو هستیم.
این موضوع موجب می شود سرمایه گذاری های خارجی در کشوری که دارای ریسک بالایی باشد،کمتر مورد استقبال قرار گیرد. متاسفانه روندهای سرمایه گذاری، قوانین حمایتی و مشوق ها برای خود ما مشخص و شفاف نیست بالطبع این وضعیت به عنوان عاملی دلسرد کننده برای فعالیت های جذب سرمایه خارجی جایگاه تراژیکی ایجاد می کند.
با بررسی عوامل موفقیت سایر کشورها در این خصوص می توان دید که سیاست اغلب کشورهای موفق به سمت اقتصاد باز بوده است، کشورهایی که بیشترین راندمان را در جلب سرمایه گذاری مستقیم خارجی دارند غالباً آنهایی هستند که سیاست های مدیریتی آنان در جهت آزاد سازی تجاری و اقتصادی است لذا باید تلاش مان به سمت آزادسازی اقتصادی و تطبیق با استانداردهای بین المللی باشد.

اصلی ترین نقات ضعف مناطق آزاد در حال حاضر کدام موضوعات هستند؟

عدم وجود و فعالیت شرکت های معتبر بیمه و بانک های بین المللی مانند آزژنس های تضمین سرمایه در مناطق آزاد از خلاهایی است که لازم است برای حل این معضل های اقتصادی، چاره اندیشی شود.
عموماً نرخ های بالای بازده سرمایه گذاری همراه با ثبات در قوانین و مقررات مربوط به مالیات، بیمه و تجارت می تواند عامل انگیزشی سرمایه گذار خارجی باشد . واضح است که تمامی شرکت های خارجی سرمایه گذار برای تجزیه و تحلیل برنامه های سرمایه گذاری خود، این فاکتور را مدنظر قرار خواهند داد و در صورتی که قوانین، تضمینی مناسب را برای آنان در نظر گرفته باشد اقدام به سرمایه گذاری می نمایند. همچنین عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی به عنوان یکی از مهمترین موضوعات و تضامین لازم برای جذب سرمایه گذاری خارجی در مناطق آزاد می تواند، محسوب شود.

نمایش بیشتر

تجارت جهانی

تجارت جهانی، متخصص مناطق آزاد ایران و جهان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا